Book an Appointment

പാമ്പ് കടിയേറ്റാൽ എന്ത് ചെയ്യണം? ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ അറിയേണ്ടത്

24 April 2026
പാമ്പ് കടിയേറ്റാൽ എന്ത് ചെയ്യണം? ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ അറിയേണ്ടത്
24 April 2026
24 × 7 എമർജൻസി സേവനം
+91 8281 699 242
ഇപ്പോൾ വിളിക്കുക
Emergency Medicine
24/7 ER · Trauma Level II
View →
Critical Care
ICU · Snakebite protocol ready
View →

പാമ്പുകൾ നമ്മുടെ പരിസരങ്ങളിൽ സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ പാമ്പ് കടിയേറ്റാൽ ഉടൻ സ്വീകരിക്കേണ്ട ശാസ്ത്രീയമായ നടപടികളെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ അറിവുണ്ടെങ്കിൽ വിലപ്പെട്ട ഒരു ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും. പലപ്പോഴും കടിയേറ്റ വ്യക്തിക്കും ചുറ്റുമുള്ളവർക്കും ഉണ്ടാകുന്ന പരിഭ്രാന്തി തെറ്റായ പ്രഥമശുശ്രൂഷകളിലേക്ക് നയിക്കാറുണ്ട്. ഇത് ഒഴിവാക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുക.

പാമ്പ് കടിയേറ്റാൽ ഉടൻ ചെയ്യേണ്ടവ (Do's)

കടിയേറ്റ വ്യക്തിയെ ശാരീരികമായും മാനസികമായും ശാന്തമായി നിലനിർത്തുന്നതിനാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടത്.

  • നീർവീക്കം വരാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ വാച്ച്, മോതിരം, ഇറുകിയ വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ മാറ്റുക.
  • ആന്റി സ്നേക്ക് വെനം (ASV) ലഭ്യമായ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയിൽ എത്രയും വേഗം രോഗിയെ എത്തിക്കുക.
  • കടിയേറ്റ സമയം കൃത്യമായി കുറിച്ചുവെക്കുക.
  • ശരീരത്തിന്റെ ചലനം കുറയ്ക്കുന്നത് വിഷം പടരുന്നത് സാവധാനത്തിലാക്കാൻ സഹായിക്കും.
  • കടിയേറ്റ ഭാഗം ഉറപ്പുള്ള എന്തെങ്കിലും വസ്തു ചേർത്ത് വെച്ച് കെട്ടുക.
പാമ്പ് കടിയേറ്റ വ്യക്തിക്ക് പ്രഥമശുശ്രൂഷ — Paramedic bandaging snakebite victim

ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ (Don'ts)

തെറ്റായ പ്രഥമശുശ്രൂഷകൾ സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയേക്കാം. അതിനാൽ താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക.

  • മുറിവിന് മുകളിൽ തുണിയോ കയറോ ഉപയോഗിച്ച് മുറുക്കി കെട്ടരുത്. ഇത് രക്തയോട്ടം തടസ്സപ്പെടുത്തും.
  • വിഷം കളയാൻ മുറിവ് കത്തി ഉപയോഗിച്ച് കീറാനോ രക്തം പിഴിഞ്ഞു കളയാനോ ശ്രമിക്കരുത്.
  • വിഷം വായ കൊണ്ട് വലിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് അപകടകരമാണ്. ഇത് ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയുടെ ഉള്ളിലും വിഷം എത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
  • ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശമില്ലാതെ വേദനസംഹാരികളോ ആസ്പിരിനോ മറ്റ് മരുന്നുകളോ നൽകരുത്.
  • മുറിവ് കഴുകരുത്.

പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ

പാമ്പ് കടിയേറ്റാൽ ശരീരം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നത് ചികിത്സ വേഗത്തിലാക്കാൻ സഹായിക്കും.

  • കടിയേറ്റ ഭാഗത്ത് കഠിനമായ വേദനയും നീരും.
  • കാഴ്ച മങ്ങുക, കൺപോളകൾ തൂങ്ങുക.
  • ശ്വാസതടസ്സം, സംസാരിക്കാനോ ഉമിനീർ ഇറക്കാനോ ഉള്ള ബുദ്ധിമുട്ട്.
  • മുറിവിലോ മോണയിലോ അമിത രക്തസ്രാവം.
  • അമിതമായ വിയർപ്പ്, ഛർദ്ദി, തലകറക്കം.

എല്ലാ പാമ്പുകളും വിഷമുള്ളവയല്ല. 70% പാമ്പ് കടികൾ വിഷമില്ലാത്ത പാമ്പുകളുടേതാണ്. പാമ്പ് കടിയേറ്റാൽ അത് ഒരു മെഡിക്കൽ എമർജൻസിയായി പരിഗണിച്ച് ഉടൻ വിദഗ്ധ ചികിത്സ തേടുക. കൃത്യസമയത്ത് ലഭിക്കുന്ന വിദഗ്ധ ചികിത്സയാണ് ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പോംവഴി.

കോട്ടയത്ത് ASV ലഭ്യമായ ആശുപത്രി

കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ASV (Anti Snake Venom) ലഭ്യമായ ക്വാട്ടേണറി കെയർ ആശുപത്രികളിലൊന്നാണ് മാർ സ്ലീവ മെഡിസിറ്റി പാലാ. പാമ്പ് കടി കേസുകൾക്കായി 24×7 പ്രവർത്തിക്കുന്ന Emergency Medicine വിഭാഗവും, വെന്റിലേറ്റർ പിന്തുണയോടെയുള്ള Critical Care ICU ഉം, അണലിയുടെ (Russell's Viper) കടിയിൽ ഉണ്ടാകാവുന്ന acute kidney injury ചികിത്സിക്കാൻ Nephrology വിഭാഗത്തിന്റെ ഡയാലിസിസ് സൗകര്യവും തയ്യാറാണ്.

അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ കനിവ് 108 ആംബുലൻസ് വിളിച്ചാൽ ASV ലഭ്യമായ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയിലേക്ക് രോഗിയെ എത്തിക്കാൻ പരിശീലനം ലഭിച്ച എമർജൻസി മെഡിക്കൽ ടെക്നീഷ്യന്റെ സഹായം ലഭിക്കും. വീട്ടിലോ പരിസരത്തോ പാമ്പിനെ കണ്ടാൽ പിടിക്കാനോ കൊല്ലാനോ ശ്രമിക്കാതെ കേരള വനംവകുപ്പിന്റെ സർപ്പ (SARPA) ആപ്പ് വഴി പരിശീലനം ലഭിച്ച സ്നേക്ക് റെസ്ക്യൂ വോളണ്ടിയറുടെ സേവനം തേടാം.

പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ

പാമ്പ് കടിച്ചാൽ ആദ്യം എന്ത് ചെയ്യണം?
കടിയേറ്റ വ്യക്തിയെ ശാന്തമായി നിലനിർത്തുക, ശരീരത്തിന്റെ ചലനം കുറയ്ക്കുക, കടിയേറ്റ ഭാഗം അനക്കാതെ ഉറപ്പുള്ള വസ്തു ചേർത്ത് കെട്ടിവെക്കുക, എത്രയും വേഗം ASV ലഭ്യമായ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കുക. കടിയേറ്റ സമയം കൃത്യമായി കുറിച്ചുവെക്കുക.
മുറിവ് കഴുകാമോ?
പാടില്ല. മുറിവ് കഴുകുന്നത് വിഷം വേഗത്തിൽ ശരീരത്തിൽ പടരാൻ കാരണമാകും. കൂടാതെ ആശുപത്രിയിൽ വിഷം തിരിച്ചറിയാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതാക്കും. മുറിവ് തുടയ്ക്കുകയോ തൂവൽ കൊണ്ട് തുടക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
ASV എന്താണ്? നാട്ടുവൈദ്യത്തിന് പകരമാണോ?
ASV (Anti Snake Venom) പാമ്പ് വിഷത്തെ നിർവീര്യമാക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ ചികിത്സയാണ്. ഇത് ആശുപത്രിയിൽ മാത്രം ലഭ്യമാണ്. നാട്ടുവൈദ്യമോ മന്ത്രമോ പച്ചമരുന്നോ ASV ന് പകരമല്ല. ഇത്തരം ചികിത്സകളെ ആശ്രയിച്ച് ആശുപത്രിയിലേക്കുള്ള സമയം പാഴാക്കുന്നത് ജീവന് അപകടമാണ്.
എല്ലാ പാമ്പ് കടിയും അപകടകരമാണോ?
എല്ലാ പാമ്പുകളും വിഷമുള്ളവയല്ല. ശരാശരി 70% പാമ്പ് കടികൾ വിഷമില്ലാത്ത പാമ്പുകളുടേതാണ്. വിഷപ്പാമ്പ് കടിച്ചാലും പകുതിയോളം കേസുകളിൽ വിഷം ശരീരത്തിൽ കയറാറില്ല (dry bite). എന്നാലും എല്ലാ കടിയും മെഡിക്കൽ എമർജൻസിയായി പരിഗണിച്ച് ആശുപത്രിയിൽ എത്തിക്കണം.
പാമ്പിനെ കൊന്ന് ആശുപത്രിയിൽ കൊണ്ടുപോകണോ?
വേണ്ട. പാമ്പിനെ പിടിക്കാനോ കൊല്ലാനോ ശ്രമിക്കരുത്. രണ്ടാമത്തെ കടിയുടെ അപകടമുണ്ട്, മരിച്ച പാമ്പ് പോലും reflex action ആയി കടിക്കാം. സുരക്ഷിത അകലത്തിൽ നിന്ന് മൊബൈലിൽ ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ മാത്രം എടുക്കുക.
കേരളത്തിൽ സാധാരണ കാണുന്ന വിഷപ്പാമ്പുകൾ ഏതൊക്കെയാണ്?
കേരളത്തിൽ medical significance ഉള്ള നാല് പ്രധാന വിഷപ്പാമ്പുകൾ: മൂർഖൻ (Cobra), ശംഖുവരയൻ (Common Krait), അണലി (Russell's Viper), ചുരുട്ട മണ്ഡലി (Saw scaled Viper). ഇവയുടെ കടിയാണ് ഗുരുതരമാകുന്നത്. പാമ്പ് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ചികിത്സ സാധ്യമാണ്.
കനിവ് 108 ആംബുലൻസ് പാമ്പ് കടിക്ക് സഹായിക്കുമോ?
സഹായിക്കും. കനിവ് 108 ആംബുലൻസ് വിളിച്ചാൽ പരിശീലനം ലഭിച്ച എമർജൻസി മെഡിക്കൽ ടെക്നീഷ്യന്റെ പ്രഥമ ശുശ്രൂഷ ലഭിക്കും. ASV ലഭ്യമായ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയിലേക്ക് രോഗിയെ സുരക്ഷിതമായി എത്തിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും.
സർപ്പ (SARPA) ആപ്പ് എന്താണ്?
കേരള വനംവകുപ്പ് വികസിപ്പിച്ച ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ ആപ്പാണ് സർപ്പ (Snake Awareness Rescue and Protection App). പാമ്പിനെ കണ്ടാൽ ആപ്പിലൂടെ ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പരിശീലനം ലഭിച്ച സ്നേക്ക് റെസ്ക്യൂ വോളണ്ടിയറെ വിളിക്കാം. പാമ്പിനെ പിടിക്കാനോ കൊല്ലാനോ ശ്രമിക്കാതെ സർപ്പ ആപ്പ് ഉപയോഗിക്കുക.
Dr. Anju Merry Devasia

Dr. Anju Merry Devasia

MBBS, DA(Anaesthesiology), DNB, IDCCM
Senior Consultant- Critical Care Medicine

Affordable Treatment

Affordable Treatment

We provide the most affordable treatment in the health sector.

Holistic Care

Holistic Care

Full-fledged Modern medicine, Ayurveda and Homoeopathy under one roof

Critical Medical Care

Critical Medical Care

Critical medical care for people who have life-threatening injuries and illnesses.